SRIMAD BHAGAVATAM: CANTO 4

(1) De wijze Maitreya zei: 'Daarna begon hij, de koning, in het land van Manu dat bekend staat als Brahmâvarta, waar de Sarasvatî naar het oosten stroomt, toen met het uitvoeren van een honderdtal paardoffers. (2) Geconfronteerd met deze hoogste machtige uitnemendheid in het vruchtdragend handelen kon koning Indra, die zelf een honderd offers had gebracht, niet het groot ceremonieel vertoon van de offers van koning Prithu verdragen. (3) Het was waarin rechtstreeks de genieter van alle offers, de Allerhoogste Heer Vishnu, de bovenzinnelijke beheerser, zichzelf zou vertonen, daar hij de bezitter, de leraar van de gehele wereld en van ieders ziel was. (4) In het gezelschap verkerend van Brahmâ en S'iva en al de lokale grootheden met hun volgelingen, wordt Hij geprezen door de bewoners en zangers van de hemel en de wijzen. (5) De volmaakten en zij die zich verlaten op de geleerdheid, de nazaten van Diti, zij die voor het resultaat werken en de bewakers van de weelde, maakten daar aangevoerd door Nanda en Sunanda, de meest eerbiedwaardige metgezellen van de Heer, hun opwachting. (6) De meesters van de yoga aangevoerd met Sanaka aan het hoofd: Kapila, Nârada en Dattâtreya en al de grote toegewijden steeds vol ijver de Heer te dienen, volgden Hem daar. (7) Beste zoon van Bharata, het was vandaar dat het land alle wensen vervulde als de koe al de melk producerend, ieder verlangd voorwerp voortbrengend dat de offeraar nodig had. (8) De rivieren gaven al het water dat nodig was, er was melk, yoghurt en het voedsel van andere melkproducten en de bomen met hun grote lichamen droegen vruchten en lieten de honing druipen. (9) De mensen van overal tezamen met hun bestuurders presenteerden zich met een aanbod van de vier soorten voedsel [dat wat wordt gekauwd, gelikt, wordt opgezogen en gedronken] en bergen juwelen uit de heuvels en oceanen. (10) Zodoende was koning Prithu, die zwoer bij de Heer voorbij de Zinnen, de meest ontwikkelde in rijkdom, maar de grote Heer Indra, die afgunstig was, vormde een obstakel. (11) Vol van afgunst, stal hij, ongezien, het offerdier toen de zoon van Vena bezig was met het laatste paardoffer bedoeld om de Heer aller Offers te behagen. (12) Zich voordoend als een bevrijd iemand en alzo religie en goddeloosheid met elkaard verwarrend, werd hij, terwijl hij de hemel in wegvluchtte, door Atri gezien. (13) De zoon van koning Prithu, een grote held, aangemoedigd door Atri, de wijze, om hem te doden, werd zeer kwaad en riep: 'Wacht je, wacht!'. (14) Maar toen hij zag dat hij de kleding droeg die men als religieus beschouwt, zijn haar bijeengebonden had en een lichaam had geheel besmeurd met as, was hij niet in staat een pijl op hem af te vuren. (15) De zoon van Prithu die afgezien had van het doden werd door de wijze Atri opnieuw aangespoord om het toch te doen aangezien, mijn beste, de grote Indra de laagste van allen was geworden, in het verhinderen van het uitvoeren van een yajña. (16) Met die opdracht begon de zoon van Prithu, die zo kwaad als de Koning der Gieren was op Râvana, Indra na te jagen die in de verte wegvluchtte. (17) Het paard zowel als zijn valse kledij achter zich latend met hem achter zich aan, verdween Indra uit het zicht. Met het terugbrengen van het dier van zijn vader naar het offerperk keerde hij, de grote held, toen weerom.

(18) Beste Vidura, toen men de werkelijkheid van zijn wonderbaarlijk handelen zag, bedachten de grote wijzen hem dienovereenkomstig met de naam Vijitâs'va [hij die het paard terugwon]. (19) Niet gezien, onder de dekking van hechte duisternis, stal de machtige koning Indra echter opnieuw het paard weg van het offerblok waar het in gouden ketenen was geslagen. (20) Toen Atri erop wees dat hij buiten wegsnelde, kon de held hem deze keer ziend met een staf in zijn hand waar bovenaan een schedel hing, er eveneens niet toe komen hem te doden.

(21) Door Atri ertoe aangespoord hem te achtervolgen, had hij, kwaad geworden, een pijl op zijn boog aangelegd, maar de onafhankelijke Indra die wederom het paard en zijn uitdossing opgaf, hield zichzelf buiten schot. (22) De held die het paard zo te pakken kreeg ging toen weer terug naar het offerperk van zijn vader; sedertdien is het zo dat degene die tekort schiet in de kennis zich presenteert met dat valse vertoon van de heer van de hemel. (23) Die gedaanten die Indra aannam met het verlangen het paard te ontvreemden, vormen allen taal en teken van zondige activiteiten; hiervoor heeft men de term gebrekkig gereserveerd [met khanda, wat stuk of gebroken is, heet het pâkhanda of pâshanda, ofwel valse prediker of ketter]. (24-25) Met Indra op die manier het paard wegstelend van de zoon van Vena in het verlangen het offer een halt toe te roepen, raakte de gewone man op die manier aangetrokken tot het zich valselijk uitdossen dat werd opgepakt en weer nagelaten door hem wat betreft de geloofsovertuiging. Men voelt zich gek genoeg tot deze valsheid van geloof in rode gewaden, naakt erbij lopen etc. aangetrokken, omdat het over het algemeen zeer bedreven wordt aangepakt met een goede taalbeheersing. (26) De incarnatie van de Heer, de als almachtig gevierde koning Prithu, hierover op Indra zeer vertoornd, nam een pijl op en hief zijn boog.

(27) De priesters die zagen dat Prithu zich aldus opmaakte om de koning van de hemel te doden, konden dat vertoon van zijn verschrikkelijk motief niet verdragen en brachten er tegenin: 'O grote ziel, zoals het staat vermeld in de geschriften, heeft het geen pas anderen naar het leven te staan in dit soort aangelegenheden. (28) We zullen Indra, die in feite reeds zijn macht kwijt is als de vernietiger van uw belang, aanroepen met nog nooit eerder gebruikte mantra's en zullen met alle macht uw vijand terstond in het vuur offeren, o Koning.'

(29) Na aldus degene die aan de macht was op de hoogte te hebben gesteld, o Vidura, stonden de priesters, geheel zuur, klaar met de offerlepel in hun hand om het offer te brengen, maar toen ze ermee begonnen vroeg Heer Brahmâ hen te stoppen: (30) 'U allen tezamen, u zou Indra niet uit de wereld moeten helpen, omdat hij, die u wenst te doden, door zijn offeren, deel uitmaakt van de Allerhoogste Heer - en ook zijn zij die van God zijn, die u met het offeren wenst te behagen, allen deel van Indra zelf! (31) Tevens, o tweemaal geborenen, behoed u voor deze grote schending van de religie begaan door Indra in zijn verlangen om de voortgang in dezen van de koning te dwarsbomen. (32) Koning Prithu staat over de gehele wereld bekend, laat het derhalve zo zijn dat er voor hem die negenennegentig offers heeft gebracht er weinig meer te bereiken valt; en u uzelf o Koning, als de kenner van het pad der bevrijding - werden niet al de offers op de juiste wijze gebracht? (33) Zeker is dat u niet uit woede tegen Heer Indra op moet staan; het lijdt geen twijfel dat dat beter voor het welzijn en geluk van u beiden is, die samen staan voor het veelvormige van de Heer Gevierd in de Geschriften. (34) O grote Vorst, alstublieft, neem in overweging wat ik u met het grootste respect zeg: laat u niet zoals u deed, gaan in de geest van het kwade vanwege een wending van het lot, daar men van hem die dat overweegt in de donkerste regionen belandt. (35) Laat er een einde komen aan dit offeren, het was door het zich voordoen naar het voorbeeld van Indra dat zo vele principes van de religie werden geschonden en slechte gewoonten konden post vatten onder hen die van God zijn. (36) Zie toch hoe al deze misleiding, die door Indra werd geïntroduceerd als degene die uw offerplechtigheid doorkruisend het paard wegstal, zo verlokkelijk is voor de gewone man dat hij zich erdoor laat meeslepen. (37) Uwe Majesteit, enkel ter verlossing, incarneerde u naar tijd en omstandigheid in deze wereld ter wille van de geloofsovertuiging die door de misdaden van koning Vena bijna was verdwenen - en nu bent u er als deel en geheel van het lichaam van Vishnu, o zoon van Vena. (38) Derhalve in overweging van het heil van de wereld, o heer der mensen, geef gevolg aan het verlangen van de stamvaders [dat u een expansie van de Allerhoogste zou zijn] en steek een stokje voor de illusie geschapen door Indra in de vorm van het gemoraliseer zonder dienstbaarheid (de pseudoreligie, de hypocisie) dat de moeder vormt van het gevaarlijke pad der ketterij.'

(39) Maitreya vervolgde: 'Aldus van advies gediend door de leraar van iedereen sloot Prithu, de koning en meester, in navolging van wat gezegd was en naar zijn beste kunnen, vrede met zelfs Indra. (40) Na dat gedaan te hebben nam hij naar gebruik een bad en zag hij de zegeningen voor de roem van zijn deugd tegemoet van de godbewusten, daar ze allen zeer verheugd waren over het brengen van dat offer. (41) Al degenen die werkelijk geleerd hadden, waren, toen ze de oorspronkelijke koning hun zegen hadden gegeven, zeer gelukkig met het grote respect en de beloningen die ze van hem in ontvangst mochten nemen, o edelman: (42) 'O machtig gearmde, op uw uitnodiging verzamelden we ons hier allen: de voorvaderen, de goden, de wijzen en de gewone man, en u hebt ons allen geëerd met giften en eerbewijzen.

De wijze Maitreya zei: 'Daarna begon hij, de koning, in het land van Manu dat bekend staat als Brahmâvarta, waar de Sarasvatî naar het oosten stroomt, toen met het uitvoeren van een honderdtal paardoffers.

De grote wijze Maitreya vervolgde: Beste Vidura, koning Prithu nam het initiatief om honderd paardenoffers te brengen op de plek vanwaar de rivier de Sarasvatî naar het oosten stroomt. Dit stuk land staat bekend als Brahmâvarta en stond onder bestuur van Svâyambhuva Manu. (Vedabase)

Text 2 :

Geconfronteerd met deze hoogste machtige uitnemendheid in het vruchtdragend handelen kon koning Indra, die zelf een honderd offers had gebracht, niet het groot ceremonieel vertoon van de offers van koning Prithu verdragen.

Toen de zeer machtige Indra, de koning van de hemel, dit zag, achtte hij de kans groot dat koning Prithu hem op het gebied van vruchtdragende activiteiten zou gaan overtreffen. Daarom kon Indra de geweldige offerplechtigheden van koning Prithu niet verdragen. (Vedabase)

Text 3:

Het was waarin rechtstreeks de genieter van alle offers, de Allerhoogste Heer Vishnu, de bovenzinnelijke beheerser, zichzelf zou vertonen, daar hij de bezitter, de leraar van de gehele wereld en van ieders ziel was.

De Allerhoogste Godspersoon, Heer Vishnu, zetelt in ieders hart als de Superziel, en Hij is de eigenaar van alle planeten en de genieter van de vruchten van alle offers. Hij was persoonlijk aanwezig bij de offers die koning Prithu bracht. (Vedabase)

Text 4:

In het gezelschap verkerend van Brahmâ en S'iva en al de lokale grootheden met hun volgelingen, wordt Hij geprezen door de bewoners en zangers van de hemel en de wijzen.

Toen Heer Vishnu in het offerperk verscheen, werd Hij vergezeld door Heer Brahmâ, Heer S'iva en de voornaamste persoonlijkheden van elke planeet met hun volgelingen. Toen Hij daar aankwam, werd Hij door alle bewoners van Gandharvaloka, de grote wijzen en de bewoners van Apsaroloka geprezen. (Vedabase)

Text 5:

De volmaakten en zij die zich verlaten op de geleerdheid, de nazaten van Diti, zij die voor het resultaat werken en de bewakers van de weelde, maakten daar aangevoerd door Nanda en Sunanda, de meest eerbiedwaardige metgezellen van de Heer, hun opwachting.

De Heer werd vergezeld door de bewoners van Siddhaloka en Vidyâdhara-loka, door alle afstammelingen van Diti, de demonen en de Yaksha's. Zijn voornaamste metgezellen, met Sunanda en Nanda aan het hoofd, waren ook meegekomen. (Vedabase)

Text 6:

De meesters van de yoga aangevoerd met Sanaka aan het hoofd: Kapila, Nârada en Dattâtreya en al de grote toegewijden steeds vol ijver de Heer te dienen, volgden Hem daar.

Grote toegewijden, die altijd opgingen in de toegewijde dienst aan de Allerhoogste Godspersoon, en ook de grote wijzen Kapila, Nârada en Dattâtreya, en de meesters van mystieke krachten, met Sanaka Kumâra aan het hoofd, woonden samen met Heer Vishnu de grote offerplechtigheid bij. (Vedabase)

Text 7:

Beste zoon van Bharata, het was vandaar dat het land alle wensen vervulde als de koe al de melk producerend, ieder verlangd voorwerp voortbrengend dat de offeraar nodig had.

Beste Vidura, bij dat grote offer werd het hele land als de melk-producerende kâma-dhenu, en zo werden door het brengen van yajña alle dagelijkse levensbehoeften verstrekt. (Vedabase)

Text 8:

De rivieren gaven al het water dat nodig was, er was melk, yoghurt en het voedsel van andere melkproducten en de bomen met hun grote lichamen droegen vruchten en lieten de honing druipen.

De stromende rivieren zorgden voor allerlei smaken - zoet, prikkelend, zuur enzovoort - en de reusachtige bomen gaven een overvloed van fruit en honing. De koeien, die voldoende groen gras hadden gegeten, voorzagen in overdadige hoeveelheden melk, yoghurt, geklaarde boter en andere melkprodukten. (Vedabase)

Text 9:

De mensen van overal tezamen met hun bestuurders presenteerden zich met een aanbod van de vier soorten voedsel [dat wat wordt gekauwd, gelikt, wordt opgezogen en gedronken] en bergen juwelen uit de heuvels en oceanen.

Koning Prithu kreeg van het gewone volk en van de leidende godheden van alle planeten allerlei geschenken aangeboden. De oceanen en de zeeën waren vol kostbare juwelen en parels, en de heuvels zaten vol met chemicaliën en compost. Vier soorten eetwaar werden in overvloed voortgebracht. (Vedabase)

Text 10:

Zodoende was koning Prithu, die zwoer bij de Heer voorbij de Zinnen, de meest ontwikkelde in rijkdom, maar de grote Heer Indra, die afgunstig was, vormde een obstakel.

Koning Prithu had de Allerhoogste Godspersoon, die bekendstaat als Adhokshaja, als zijn heer en meester aanvaard. Omdat koning Prithu zoveel offers bracht, bezat hij door de genade van de Allerhoogste Heer bovenmenselijke vermogens. De hemelkoning Indra kon het echter niet verdragen dat koning Prithu zo gezegend was, en trachtte hem daarom in zijn vooruitgang te dwarsbomen. (Vedabase)

Text 11:

Vol van afgunst, stal hij, ongezien, het offerdier toen de zoon van Vena bezig was met het laatste paardoffer bedoeld om de Heer aller Offers te behagen.

Toen Prithu Mahârâja het laatste paardenoffer bracht [as'vamedha-yajña], stal koning Indra, onzichtbaar voor allen, het paard dat voor het offer bestemd was. Hij deed dit uit grote afgunst jegens koning Prithu. (Vedabase)

Text 12:

Zich voordoend als een bevrijd iemand en alzo religie en goddeloosheid met elkaard verwarrend, werd hij, terwijl hij de hemel in wegvluchtte, door Atri gezien.

Toen koning Indra het paard wegnam, verkleedde hij zich als een bevrijd persoon. Zijn vermomming was eigenlijk een vorm van bedrog, omdat ze valselijk een religieuze indruk wekte. Toen Indra zo de kosmische ruimte inging, zag de grote wijze Atri hem en begreep de hele situatie. (Vedabase)

Text 13

De zoon van koning Prithu, een grote held, aangemoedigd door Atri, de wijze, om hem te doden, werd zeer kwaad en riep: 'Wacht je, wacht!'.

Toen de zoon van Mahârâja Prithu door Atri van koning Indra's truc op de hoogte was gebracht, werd hij meteen erg kwaad en ging Indra achterna om hem te doden, terwijl hij riep: "Wacht! Wacht!". (Vedabase)

Text 14:

Maar toen hij zag dat hij de kleding droeg die men als religieus beschouwt, zijn haar bijeengebonden had en een lichaam had geheel besmeurd met as, was hij niet in staat een pijl op hem af te vuren.

Koning Indra was valselijk als sannyâsî gekleed, en had zijn haar op zijn hoofd geknoopt en zijn hele lichaam met as besmeerd. Door die vermomming zag de zoon van koning Prithu Indra aan voor een religieus mens en vrome sannyâsî. Daarom schoot hij zijn pijlen niet af. (Vedabase)

Text 15:

De zoon van Prithu die afgezien had van het doden werd door de wijze Atri opnieuw aangespoord om het toch te doen aangezien, mijn beste, de grote Indra de laagste van allen was geworden, in het verhinderen van het uitvoeren van een yajña.

Toen Atri Muni zag dat de zoon van koning Prithu door Indra misleid was en zonder hem gedood te hebben weer terugkeerde, beval hij hem wederom de hemelkoning te doden, omdat hij vond dat Indra de laagste van alle halfgoden was geworden vanwege het feit dat hij koning Prithu had verhinderd om zijn offer uit te voeren. (Vedabase)

Text 16:

Met die opdracht begon de zoon van Prithu, die zo kwaad als de Koning der Gieren was op Râvana, Indra na te jagen die in de verte wegvluchtte.

Nu hij geheel van de stand van zaken op de hoogte was gebracht, zette de kleinzoon van koning Vena onmiddellijk de achtervolging van Indra in, die in grote haast door de lucht wegvluchtte. Hij was heel woedend op hem, en hij jaagde hem na zoals de koning der gieren Râvana najaagde. (Vedabase)

Text 17:

Het paard zowel als zijn valse kledij achter zich latend met hem achter zich aan, verdween Indra uit het zicht. Met het terugbrengen van het dier van zijn vader naar het offerperk keerde hij, de grote held, toen weerom.

Toen Indra zag dat de zoon van Prithu hem achternazat, gaf hij ogenblikkelijk zijn vermomming op, liet het paard gaan en was zelf plotseling verdwenen. De grote held, de zoon van Mahârâja Prithu, bracht het paard vervolgens naar het offerperk terug. (Vedabase)

Text 18:

Beste Vidura, toen men de werkelijkheid van zijn wonderbaarlijk handelen zag, bedachten de grote wijzen hem dienovereenkomstig met de naam Vijitâs'va [hij die het paard terugwon].

Beste Vidura, o Heer, toen de grote wijzen de bewonderenswaardige moed van de zoon van koning Prithu aanschouwden, besloten ze om hem de naam Vijitâs'va te geven. (Vedabase)